بروز غیر منتظره حوادث تلخ، در بسیاري از موارد ، یکباره توان انسان را کاهش می دهد. این کاهش و آن نیاز به توان بیشتر،
موجب می شود که موازنه توان فرد در برابر فشارهاي روانی حاصل از حوادث تلخ، بر هم خورد . بسیاري از ناکامی هاي ما در
مهار تنیدگی ها، ناشی از ناکامی در تقویت کردن توان روانی است. اگر بخواهیم با همان توان عادي با حوادث تلخ رو به رو
شویم، طبیعی است که ناکام خواهیم شد. برقراري توازن میان توان روانی و موقعیّت ناخوشایند، از اصول کامیابی در راه مهار و
کنترل تنیدگی هاست . اگر از این اصلْ غفلت شود، عملیات مهار با مشکل ، رو به رو می شود و یا به ناکامی می انجامد. به همین
جهت ، مسئله مهمّ قدرتمند شدن و ساز و کارهاي تأمین توان روانی اهمیت می یابد. در ادامه ، به بررسی عوامل اقتدار در برابر
حوادث می پردازیم:
1 . خداوند ، توان بردباري می دهدخداوند متعال ، هم حوادث را مقدّر می کند و هم قدرت مقاومت در برابر آنها را به فرد می
دهد؛ ولی ما معمولًا از این اقتدار خدادادي ، بی خبریم و به
همین جهت ، از آن ، بهره برداري نیز نمی کنیم. انسان قدرتمندي که از قدرت خودْ بی خبر است ، ناتوان است . پس این ما هستیم
که باید از این قابلیت ، استفاده کنیم . در این باره ، چند نکته وجود دارد :
الف تقدّم صبر بر بلاپیش از وقوع بلا، توان صبر کردن به وجود می آید. نه تنها موقعیّت جدید، توان جدید را به همراه دارد، بلکه
پیش از وقوع بلا، توان بردباري نصیب فرد می گردد. امام صادق علیه السلام می فرماید: همانا صبر و بلا به سوي مؤمن ، سبقت می
گیرند ؛ پس بلا به او می رسد ، در حالی که او صبور است . ( 1) در مسابقه میان بلا و صبر ، صبر ، زودتر به انسان می رسد . از این
رو، پیش از گرفتار شدن به بلا ، توان صبر کردن را یافته ایم. این ، نقش مهمّی در آمادگی براي صبوري دارد ؛ پس مطمئن باشید
که می توانید تحمّل کنید.
ب موازنه صبر و بلاجالب تر این که میان صبر و بلا ، موازنه نیز برقرار است . نه تنها موقعیّت جدید، نیروي جدید نیز به همراه دارد
و نه تنها توان صبر، پیش از بلا نصیب انسان می گردد، بلکه میان صبر و بلا ، موازنه برقرار است ؛ یعنی هر اندازه ، بلا بیشتر باشد ،
صبر بیشتري نیز داده می شود . پیامبر خدا صلی الله علیه و آله درباره این موازنه می فرماید: همانا صبر ، به اندازه بلا از جانب
خداوند می آید . ( 2) پس فرقی نمی کند که مصیبت وارد شده ، کوچک باشد یا بزرگ ؛
.
. -1 .الکافی ، ج 3 ، ص 224 ، ح 3 ؛ کتاب من لا یحضره الفقیه ، ج 1 ، ص 177 ، ح 528 ؛ التمحیص، ص 63 ؛ مسکن الفؤاد، ص 51
. -2 .الترغیب والترهیب ، ج 3 ، ص 64 ، ح 13 ؛ کنز العمّال، ج 6، ص 376
اعتماد به منبع قدرت
گرفتاري ، به هر اندازه که باشد ، به همان اندازه نیز توان تحمّل آن داده می شود . وقتی انسان بداند توان مقاومت را دارد ، نور
امید در چشمان او برق خواهد زد و احساس قدرت خواهد کرد . در این حالت ، هیچ مشکل بزرگی که قابل تحمّل نباشد ، وجود
نخواهد داشت . آن گاه که توان تحمّل وجود داشته باشد و آن گاه که این توانْ درك گردد و شناخته شود ، همه سختی ها
کوچک و تحمّل پذیر می شوند . پس به جاي شکایت کردن و بی تابی نمودن ، به توانی که دارید بیندیشید ؛ خواهید دید
مشکلات کوچک تر از آن هستند که شما را بی تاب سازند.
2 . اعتماد به منبع قدرتتکیه کردن بر یک منبع مطمئن قدرت، از عوامل بسیار مهم در افزایش مقاومت در برابر سختی هاست. کسی
که به یک منبع قدرت، اتّکال می کند، قدرت او را به قدرت خود پیوند می زند ؛ از این رو ، بر توان خود می افزاید و احساس
یاد می شود. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله « توکّل » اقتدار می کند. این ، همان چیزي است که در ادبیات دین ، از آن به عنوان
( درباره نقش توکّل در افزایش اقتدار می فرماید: کسی که دوست دارد قوي ترین مردم باشد، پس، باید به خداوند توکّل کند . ( 1
هر چه منبع قدرت، قوي تر و شکست ناپذیرتر باشد، فرد نیز قدرتمندتر و شکست ناپذیرتر می گردد. خداوند ، قدرت مطلق است و
لذا توکّل بر او نیز شما را قوي ترین خواهد ساخت ؛ این، راه مطمئنی براي افزایش توان مقاومت است. وقتی پیامبر خدا صلی الله
علیه و آله با وجود آن همه مشکلات، تنها ماند، خداوند متعال ، همین اصل را به او آموزش داد
. -1 .تحف العقول، ص 2 ؛ جامع الأخبار، ص 117 ؛ روضه الواعظین، ج 2، ص 42