اسلایدر

  انواع مسمومیت

هر ماده ای که پس از ورود به بدن ( از راه تنفس ، خوراکی و یا پوست ) قادر به مختل نمودن سلامت یا از بین رفتن زندگی شود، زهر یا سم نامیده میشود.

مسمومیت با مواد غذایی فاسد، داروها ، مواد شیمیایی و 000 یکی از موارد شایع فوریتهای پزشکی است.

علائم عمومی مسمومیت :

علایم عمومی مسمومیتها به نوع سم ، راه ورود و مقدار سم بستگی دارد.

علایم زیر بطور کلی در مسمومیتها دیده میشوند :

-  علایم گوارشی مثل تهوع و استفراغ ، اسهال و شکم درد.

-   علایم عصبی مثل تشنج ، هذیان و اختلال هوشیاری

-  علایم خفگی ( کبودی صورت و لبها و اشکال در تنفس )

-  علایم سوختگی مخاط دهان و زبان

- اختلالات دید ، تعریق فراوان ، اشک ریزش فراوان ، اختلال در تنفس 

انواع مسمومیتها:

1 - مسمومیت از راه دستگاه تنفسی

2 - مسمومیت از راه گوارش

3 – مسمومیت از راه پوست

1 - مسمومیت از راه دستگاه تنفسی

 بیشتر در اثر گازهایی که به عنوان سوخت استفاده میشوند یا دود آتش یا دود اگزوز اتومبیل روشن در گاراژ بسته ، کارخانجات یخ سازی ، سموم کشاورزی و …

علائم : سرگیجه – کبودی لبها و ناخنها- تندی تنفس و نبض در ابتدا – سر درد – سرفه – ریزش اشک – کاهش حس شنوایی و بینایی – تشنج – بیهوشی و اغماء

کمکهای اولیه :

 ابتدا راههای هوایی مسموم را بازرسی میکنیم و در صورت مسدود بودن انسداد را برطرف میکینم . سپس فورا مسموم را به هوای آزاد منتقل کنید و یا درها و پنجره ها را باز کنید و بیمار را در حالت دراز کش قرار داده ، بطوریکه سرش 30 درجه به عقب خم باشد . در صورت لزوم تنفس مصنوعی دهان به دهان را شروع کرده و مسموم را به بیمارستان انتقال دهید .

2 - مسمومیت از راه گوارش:

 معمولاً غذا و سموم وارد شده از راه دهان به بدن مدت کوتاهی در معده توقف نموده و بعد از آن وارد روده ها میشوند و جذب می گردند . مثل غذاهای فاسد شده و داروها و مواد شیمیایی .

علائم : دردهای شکمی – حالت تهوع و استفراغ – دردهای قولنج یا انقباض – وجود لکه های رنگی در داخل یا اطراف دهان ، بوی ماده مصرف شده ، خواب آلودگی و یا خواب عمیق – تنفس ضعیف – گردش خون ضعیف و بالاخره حالت بیهوشی

انواع مسمومیت گوارشی :

مسمومیت با خوردن مواد اسیدی و قلیایی :

علائم : به صورت سوختگی لب و دهان ظاهر میشود . در مسمومیت با مواد اسیدی لب و دهان خشک است و مسموم احساس عطش میکند . در حالیکه مسمومیت با مواد قلیایی مساله برعکس است . به شخص مسموم آب سرد که تکه های یخ در آن باشد می خورانیم تا سم رقیق شود و مسموم را ضمن گرم نگه داشتن به بیمارستان منتقل میکنیم .

مسمومیت با خوردن مواد غیر اسیدی و غیر قلیایی ( مواد خنثی  )

 چنانچه اینگونه مسمومین بیهوش نباشند و در دهان و حلق آثار سوختگی نباشد و مواد نفتی باعث مسمومیت نشده باشد و از خوردن سم بیشتر از 4 ساعت نگذشته باشد ، بهترین روش رقیق کردن سم موجود در معده با آب و سپس ایجاد استفراغ است .

مسمومیت غذایی :

به دلیل خوردن غذاهای فاسد ایجاد می شود .

علائم کلی : سردرد – تهوع – استفراغ – درد معده – اسهال – ضعف – درد عضلات – و در مسمومیت شدید شوک که این علائم ممکن است بلافاصله بعد از خوردن غذای فاسد یا چند ساعت بعد از آن ظاهر شوند .

بوتولیسم : عبارت‌ است‌ از یک‌ نوع‌ مسمومیت‌ غذایی‌ جدی‌ ولی‌ غیر مسری‌ که‌ معمولاً در اثر خوردن‌ غذای‌ آلوده‌ به‌ سمی‌ که‌ شدیداً دستگاه‌ عصبی‌ را متأثر می‌سازد، رخ‌ می‌دهد.

بوتولیسم غذایی: یک مسمومیت شدید است که در اثر خوردن سم بوتولیسم با غذا به وجود می آید . بیماری با نشانه های ضایعات حاد و دو طرف اعصاب جمجمه و ضعف یا فلج پایین رونده آنها تظاهر می یابد . مشکل بینایی ( تار بینی یا دو بینی )‌، اشکال در بلع و خشکی دهان اولین شکایتهای بیمار است . در دنباله این نشانه ها در حالی که بیمار هوشیار است ممکن است فلج شل دو طرفه پائین رونده به وجود آید . در مراحل اولیه بیماری ممکن است استفراغ ، یبوست و یا اسهال نیز دیده شود . معمولاً‌ تب دیده نمی شود. و بهبودی ممکن است برای ماهها طول بکشد .

توجه کنید : بوتولیسم سم میکروبی است که در کنسروها و کمپوتها به وجود می آید و بر دستگاه عصبی اثر میگذارد . این سم بسیار خطرناک است (25 هزارم آن 20 برابر سم مار کبری سمیت دارد .) خطر آن به قدری است که حتی گاه با چشیدن غذای آلوده مرگ آنی پیش می آید .

برای اینکه دچار این مسمومیت نشویم ، بهتر است که قوطیهای کنسرو که تاریخ مصرف آنها نگذشته ، زنگ زدگی و برجستگی یا فرورفتگی در درب قوطی دیده نمی شود را برای مصرف انتخاب کرد و قبل از مصرف به مدت 20 دقیقه قوطی را در آب بجوشانیم .

علل بیماری

عفونت‌ غذاها (عمدتاً کنسروی‌)، با باکتری‌ کلستریدیوم‌ بوتولینوم‌. این‌ باکتری‌ در غذای‌ آلوده‌ یا خوب‌ پخته‌ نشده‌ رشد می‌کند. با رشد این‌ باکتری‌ در غذا، سم‌ قدرتمندی‌ تولید و ترشح‌ می‌شود که‌ توانایی‌ جذب‌ از دستگاه‌ گوارش‌ و گسترش‌ به‌ دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌ را دارد. 
غذاهایی‌ که‌ ‌ باعث‌ بوتولیسم‌ می شوند :

 سبزیجات‌ و میوه‌هایی‌ که‌ در خانه‌ کنسرو می‌شوند، ماهی‌، گوشت‌، سوسیس‌ خوب‌ پخته‌ نشده‌، گوشت‌ دوده‌ داده‌ و محصولات‌ لبنی‌ 
در شیرخواران‌ زیر یک‌ سال‌، عسل‌ خام‌ یا سایر غذاهای‌ پخته‌ نشده‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ بوتولیسم‌ شوند. 
این‌ باکتری‌ امکان‌ دارد زخم‌ را نیز آلوده‌ سازد و سم‌ ترشح‌ کند.

کمکهای اولیه در مسمومیت غذایی : بهترین اقدام رقیق کردن سم با آب و ایجاد استفراغ است ،دادن اکسیژن مناسب ،دادن سفیده تخم مرغ ،انتقال به بیمارستان ،تجویز ضد سم توسط پزشک

مسمومیت شیمیایی :

مثل مسمومیت با مس که معمولاً در اثر نگهداری مواد غذایی اسیدی در ظرفهای مسی سفید نشده ایجاد میشود . یا مسمومیت با داروهای خواب آور و مخدر و تریاک .علائم مسمومیت با داروهای مخدر و خواب آور و تریاک ، قطع تنفس ، همچنین کاهش هوشیاری و بیهوشی مسموم است . بنابراین قبل از بیهوشی آب به او می خورانیم و مسموم را وادار به استفراغ میکنیم و مراقب تنفس او هستیم و سریعا مسموم را به مرکز درمانی انتقال میدهیم .

- مسمومیت از راه پوست : سموم به دو صورت از راه پوست وارد بدن میشوند :                

جذب مواد سمی از راه پوست هنگام سمپاشی و کار در کارخانجات رنگ سازی و …                

 جذب مواد سمی از راه پوست توسط گزش حشرات یا گاز گرفتن حیوانات .